Tabağında sadece sade makarna, beyaz peynir ve ekmek kabul eden bir çocuğunuz varsa, her yemek saatinin bir sınav gibi geçtiğini bilirsiniz. Sosa karışan tek bir maydanoz yaprağı bile bütün tabağın reddedilmesine yetebilir. Çevreden gelen “biraz aç kalsın, yer” tavsiyeleri de işinizi kolaylaştırmaz. Seçici yeme, pek çok ailenin yaşadığı ve sabırla yumuşatılabilen bir durumdur.
Seçicilik Nereden Gelir
İki ile altı yaş arasında yeni yiyeceklere karşı temkinli olmak, insanın doğasında var olan koruyucu bir davranıştır. Çocuk tanımadığı bir tadı, rengi ya da dokuyu potansiyel bir tehlike gibi algılayabilir. Bazı çocuklar ise dokulara ve kokulara karşı daha hassastır; kaygan, lifli ya da karışık yemeklerden rahatsız olabilirler. Mizaç, daha önce yaşanmış bir öğürme ya da boğulma deneyimi ve sofradaki gerginlik de seçiciliği besleyebilir. Nedenini anlamaya çalışmak, çözüm için atılacak ilk adımdır.
Baskı Neden Ters Teper
“Bunu bitirmeden kalkamazsın” ya da “bir kaşık yersen tatlı alırsın” gibi cümleler kısa vadede işe yarıyor gibi görünebilir. Ancak baskı, çocuğun o yemekten daha da uzaklaşmasına neden olur. Tatlıyı ödül olarak kullanmak da sebzeyi bir ceza, tatlıyı ise asıl değerli olan şey haline getirir. Sofrada gerginlik arttıkça çocuğun iştahı azalır. Baskıyı bırakmak ilk başta korkutucu gelir ama çocuğa güven duygusu verdiğinde zamanla ilerleme başlar.
Yeni Tatlarla Adım Adım Tanışmak
Yeni bir yiyeceği tanıtmanın en etkili yolu tekrar ve küçük porsiyonlardır. Tabağa çocuğun sevdiği yemeklerin yanına bezelye büyüklüğünde yeni bir parça koymak yeterlidir. Yemek zorunda değildir; bakabilir, koklayabilir, dokunabilir ya da sadece tabağında durmasına izin verebilir. Sevdiği yiyeceklere yakın tatlar sunmak da köprü görevi görür; örneğin makarnayı seven bir çocuğa önce sade makarnanın yanında biraz rendelenmiş havuç, sonra mercimekli bir sos denenebilir. Bu sürecin haftalar, hatta aylar sürebileceğini kabul etmek ebeveyni rahatlatır.
Yemeği Oyuna Dönüştürmek
Çocuklar oyun yoluyla öğrenir. Pazara gidip birlikte farklı renklerde sebzeler seçmek, evde bir “renk günü” düzenlemek ya da sebzeleri birlikte yıkamak, çocuğun bu yiyeceklere karşı çekingenliğini azaltır. Çankırı’nın yaz sonu pazarlarında rengârenk biberler, domatesler ve kabaklar çocuğun merakını uyandırmak için harika fırsatlar sunar. Bahçesi ya da balkonu olan aileler küçük bir saksıda maydanoz veya domates yetiştirmeyi deneyebilir; kendi yetiştirdiği bir şeyi tatma isteği çoğu zaman şaşırtıcı derecede güçlüdür.
Ne Zaman Destek Almalı
Seçici yeme çoğu çocukta zamanla yumuşar. Ancak çocuğun kabul ettiği yiyecek sayısı çok azsa, bütün bir besin grubunu tamamen reddediyorsa, kilo alamıyor ya da büyümesinde gerileme varsa, yemek saatlerinde yoğun kaygı ve öğürme yaşıyorsa daha ayrıntılı bir değerlendirme gerekir. Bu durumda çocuk doktoru ve diyetisyen birlikte çalışarak beslenme eksikliklerinin önüne geçebilir. Yardım istemek bir başarısızlık değildir; aksine çocuğunuz ve kendiniz için atılmış cesur bir adımdır.